Saturday, April 26, 2014

Όπου δεις φαΐ....

Δελτιο φαγητού στην κομμουνιστική Πολωνία
...φάε. Αυτό είναι το moto μας. Έτσι λοιπόν, τους τελευταίους 6 μήνες, αντί να ψωνίζουμε στα μεγάλα supermarket, έχουμε στραφεί στα Lidl , ALDI και τα τοπικά μαγαζιά. Είτε το πιστεύετε είτε όχι, καταφέρνουμε να εξοικονομούμε 90 λίρες τον μήνα μόνο και μόνο από τα ψώνια. Βασικά δεν είμαστε οι μόνοι, ένας μεγάλος αριθμός Βρετανών έχει στραφεί στις μικρότερες αλυσίδες supermarket, τόσο που τα μεγαλύτερα πλέον έχουν αρχίσει να αντιμετωπίζουν προβλήματα. Το TESCO προέβη πριν λίγους μήνες στην απόλυση 4.000 εργατών, όμως τα πράγματα γύρισαν μπούμεργκ όταν τα πελώρια supermarket τους υπολειτουργούσαν. Έτσι αναγκάστηκαν να τους επαναπροσλάβουν. Είναι πολύ ενδιαφέρον αυτό που συμβαίνει, τρεις όμιλοι supermarket κατείχαν το μονοπώλιο στην διάθεση τροφίμων και έχουν κατηγορηθεί πολλές φορές στο παρελθόν ότι ανεβώ-κατεβάζουν τις τιμές πέραν του ανταγωνισμού. Έτσι λοιπόν, τα μικρότερα super market και κατά τόπους μαγαζιά αδυνατούσαν να ανταγωνιστούν με τα μεγαθήρια και έκλειναν ένα-ένα. Αυτά όμως μέχρι πρόσφατα, τώρα οι καταναλωτές γυρίζουν την πλάτη τους στους τρεις μεγάλους (Walmark, Tesco, Sainsbury) και στρέφονται στα μικρότερα supermarket και στις λαϊκές αγορές.

Διάβαζα πρόσφατα κάποια άρθρα για την καθημερινή ζωή στην κομμουνιστική Πολωνία και υπάρχουν κάποιες ενδιαφέρουσες ομοιότητες. Και στην μεταπολεμική Πολωνία, το μονοπώλιο του φαγητού - το οποίο σημειωτέον διανεμόταν με δελτίο) το είχε το κράτος. Η ανάπτυξη της βιομηχανίας προπολεμικά είχε οδηγήσει μεγάλους αγροτικούς πληθυσμούς στις μεγαλουπόλεις. Με την επικράτηση του κομμουνισμού, το κράτος προώθησε την επιστροφή τον εργατών πίσω στην επαρχία και προχώρησε στην αναδιανομή της γης γύρω από τις μεταπολεμικές ανάγκες τις χώρας για φαγητό. Έτσι δημιουργήθηκε μια γενιά περήφανων αγροτών οι οποίοι απολάμβαναν ιδιαίτερο status στις τοπικές κοινωνίες. Βέβαια το παραμύθι τις επάρκειας φαγητού πήγε περίπατο σχετικά γρήγορα - ήδη από το 1956 έχουμε ταραχές για την διάθεση φαγητού και τις τιμές. Προτείνω να διαβάσετε <αυτό> το άρθρο για την ζωή και την διανομή φαγητού στην κομμουνιστική Πολωνία. Το μονοπώλιο στην διανομή φαγητού που κατείχε το γραφειοκρατικό και διεφθαρμένο κράτος οδήγησε τελικά στην δικτατορία του Γιαρουζέλσκι το 1980 και τελικά στην πτώση του κομμουνισμού.

H ομοιότητα που βλέπω σε αυτές τις δυο περιπτώσεις είναι η εξής: και στις δυο περιπτώσεις οι πολίτες αντέδρασαν (η κάθε κοινωνία με τον δικό τις τρόπο) εναντίον του μονοπωλίου του φαγητού. Καλά, δεν λέω ότι πρόκειται να ξεσπάσει επανάσταση στην Βρετανία, άλλωστε τηρουμένων τον αναλογιών πρόκειται μάλλον για την ποιο δημοκρατική χώρα στην Ευρώπη αυτή την στιγμή - αλλά είναι πάντα ενθαρρυντικό να βλέπω μια οργανωμένη προσπάθεια αντίδρασης από όπου και αν προέρχεται.

No comments: